Madagaskar
– informacje ogólneMadagaskar (Republika Madagaskaru) – państwo położone na wyspie Madagaskar w zachodniej części Oceanu Indyjskiego u południowo-wschodnich wybrzeży Afryki. Madagaskar jest czwartą co do wielkości wyspą na świecie z powierzchnią 587 040 km². Wielkością porównywalny jest do Kenii. Na wschodnim wybrzeżu przeważają niziny, które przechodzą w strome urwiska, centralna część w głównej mierze składa się z wyżyn. Na północy kraju Masyw Tsaratanana zbudowany z gór wulkanicznych (najwyższym szczytem wyspy jest wygasły wulkan Maromokotro 2876 m n.p.m.). Na zachodnim wybrzeżu wiele zatoczek i rozległych równin. Południe wyspy to region płaskowyżów i pustyń. Na Madagaskarze przeważa hodowla i pasterstwo, występuje również rolnictwo prymitywne, plantacje roślin tropikalnych, eksploatacja drewna, zbieractwo, myślistwo, oraz rolnictwo śródziemnomorskie. Występują dwie strefy roślinne: na północy suche lasy podrównikowe, a w centrum i na południu sawanny.
Archeolodzy datują, iż pierwsi ludzie przybyli na Madagaskar pomiędzy II a V w. naszej ery z południowo-wschodniej Azji, najprawdopodobniej z Borneo. Równocześnie, lub krótko po tym przybyli Bantu z Afryki. W VII w. kupcy arabscy założyli na Madagaskarze faktorie. Pierwszymi Europejczykami na Madagaskarze byli Portugalczycy, którzy przez ponad stulecie wykorzystywali wyspę jako punkt przystankowy w drodze do Indii. W XVII wieku swoją pozycję na Madagaskarze zaczęli wzmacniać Francuzi, traktujący go jako źródło taniej siły roboczej, pozyskiwanej dla zakładanych na pobliskich wyspach plantacji. Na przełomie XVII–XVIII wieku Madagaskar stanowił bazę dla piratów, poszukujących niewolników na sprzedaż. Po ich pokonaniu Francja umocniła swoją pozycję ekonomiczną i rozpoczeła zakładanie na wybrzeżach faktorii, stopniowo zmierzając do kolonizacji wyspy. Na przełomie XVIII–XIX wieku rywalem osłabionej politycznie Francji w sporze o wpływy na Madagaskarze była Anglia. Ostatecznie Anglia w 1896 roku zaakceptowała aneksję Madagaskaru przez Francję. Na początku XX wieku na wyspie narodziły się ruchy nacjonalistyczne, skierowane na uzyskanie praw politycznych od metropolii. Dążenia mieszkańców Madagaskaru do niezależności przybrały na sile po drugiej wojnie światowej. Francja poszła na ustępstwa, ogłaszając najpierw Madagaskar swoim terytorium zamorskim, a w 1960 roku dając mu suwerenność. Najnowsza historia Madagaskaru obejmuje okres czterech republik. Pierwsza, trzecia i czwarta miały ustrój demokratyczny, druga – socjalistyczny. Zmiany ustrojowe były powodowane kryzysem gospodarczym i różnicami etnicznymi, które przekładały się na kryzys polityczny.
Na zmienność klimatu na Madagaskarze zasadniczy wpływ mają rozciągłość południkowa oraz rzeźba terenu, które determinują dużą różnorodność klimatyczną oraz z drugiej strony wyspiarskie położenie powodujące, że różnice są łagodzone przez Ocean Atlantycki i Kanał Mozambicki. W okresie zimowym na półkuli południowej przeważa pasat południowo-wschodni. Latem zaś pobliski Niż Równikowy sprawia, że znaczna część wyspy znajduje się w zasięgu wiatru z północy zwanego monsunem. Skutkiem takich zmian atmosferycznych jest występowanie na wyspie dwóch wyraźnych pór roku. Są to pora deszczowa, która trwa od listopada do kwietnia i pora sucha zaczynająca się w maju i trwająca do końca października. Latem i wiosną temperatura maksymalna na Madagaskarze wynosi od +27 do +33 °C. Najwyższa temperatura panuje na zachodnich nizinach. Temperatura odczuwalna w zależności od ekspozycji terenu może wynosić miejscami nawet +45 do +46 °C. Temperatura w lipcu (zima) nie spada poniżej +20 °C sięgając na północy nawet do ponad +30 °C. Opady na Madagaskarze są wysokie nawet porównując z kontynentalną częścią Afryki. Opady latem są znacznie wyższe niż zimą. Roczna suma opadów waha się od poniżej 400 na południowej części zachodniego wybrzeża do ponad 3000 na wschodnim wybrzeżu[5].
Madagaskar podzielony jest na 6 autonomicznych prowincji (faritany mizakatena): Antananarywa, Antsiranana. Fianarantsoa, Mahajanga, Toamasina, Toliara, które dzielą się z kolei na 22 regiony.
Warto zobaczyć:
Park Narodowy Ambre – park znajdujący się w północnej części Madagaskaru, położony wśród wulkanicznych wzgórz; jego powierzchnia wynosi 18,2 ty. ha; park słynie z żyjących tu lemurów oraz niezapomnianych widoków kwitnących orchidei.
Park Narodowy Salo – park położony w odległości czterystu kilometrów na południowy-zachód od stolicy Madagaskaru; jego powierzchnia to 81,5 tys. ha lasów oraz sawann; również i w tym parku można spotkać lemury.
Aleja Baobabów - Aleja Baobabów biegnie wzdłuż zakurzonej drogi z Morondava do Belon’I Tsiribinha w regionie Menabe w zachodnim Madagaskarze. Oryginalne, 1000-letnie drzewa jak potężne przydrożne słupy zakończone pióropuszami gałęzi wzdłuż pomarańczowej drogi stwarzają niesamowity pejzaż.
Anilana - wspaniałe plaże na samym północnym skraju wyspy.
? Rezerwat przyrody Tsingy de Bemaraha – rezerwat znajdujący się na zachodnim wybrzeżu Madagaskaru; zarówno kanion rzeki Manambolo oraz las wapiennych iglic są niezwykłym zjawiskiem natury; rezerwat jest środowiskiem życia lemurów oraz rzadkiej rodziny małpiątek; występujące tu gatunki orchidei oraz roślin z rodziny liliowatych stanowią niewątpliwe bogactwo tego zakątka wyspy.
Pałac w mieście Tana – pochodzący z dziewiętnastego wieku; wzniesiony przez francuskiego architekta Labordea ; stanowił w dziewiętnastym wieku własność wieloletniego premiera Rainlatarivony; obecnie stanowi siedzibę muzeum wnętrz oraz regaliów.
Pałac Rova w mieście Tana – siedziba dawnych królowych Madagaskaru pochodząca z dziewiętnastego wieku; spłonął w niewyjaśnionych do dziś okolicznościach; pozostałością po nim są jedynie mury „zewnętrznego” pałacu.
Wzgórze Ambohimanga – na nim znajduje się letnia rezydencja królewska; wewnątrz murów znajduje się drewniana „rova” pochodząca z osiemnastego wieku oraz dwa pawilony wybudowane w połowie dziewiętnastego wieku dla królowej Renavalony I, zwanej Okrutną (z jej polecenia wygnano oraz zamordowano kupców oraz misjonarzy europejskich, a także przywrócono do łaski dawne wierzenia związane z kultem przodków).
Kamienne grobowce w osadzie Betioka – malowane po stronie zewnętrznej przedstawiały całe życie zmarłego; zwieńczone drewnianymi rzeźbami, rogami oraz czaszkami zebu.